
Στη συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τους παραγωγικούς φορείς της Βόρειας Ελλάδας, ενόψει της 89ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, συμμετείχε ο πρόεδρος του Επαγγελματικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Ροδόπης, κ. Θεόδωρος Σαββάκης. Μαζί με τον πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Ροδόπης, κ.Νίκο Αγγελίδη, κατέθεσαν κοινό υπόμνημα με συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τη στήριξη της τοπικής αγοράς και την κάλυψη των αναγκών της κοινωνίας της Ροδόπης και συνολικά της Θράκης.
Το υπόμνημα εστιάζει σε εννέα στρατηγικούς άξονες: θεσμικά και φορολογικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις της παραμεθορίου, αναβάθμιση υποδομών και διασυνδεσιμότητας, ανάπτυξη της ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής, ενίσχυση αγροτικού και τουριστικού τομέα, ψηφιακό μετασχηματισμό, στήριξη της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής, διευκόλυνση της χρηματοδότησης για τις ΜμΕ, καθώς και ειδικές πολιτικές για την αντιμετώπιση του δημογραφικού.
Το πλήρες υπόμνημα έχει ως εξής:
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί κορυφαίο θεσμό στρατηγικού διαλόγου για την οικονομία της χώρας, καθώς κάθε χρόνο αναδεικνύει τις αναπτυξιακές προοπτικές, τους προβληματισμούς αλλά και τις ευκαιρίες που έχει η ελληνική οικονομία. Για τον λόγο αυτόν, οι παραγωγικοί φορείς της Ροδόπης, το Επαγγελματικό & Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Ροδόπης και το Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Ροδόπης, ενώνουν τις δυνάμεις τους και καταθέτουν κοινό υπόμνημα.
Η σημερινή συγκυρία καθιστά επιτακτική την ανάγκη για ουσιαστική στήριξη των επιχειρήσεων της Ροδόπης και συνολικά της Θράκης, μέσω στοχευμένων κινήτρων που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, θα συγκρατήσουν τον πληθυσμό και θα απελευθερώσουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής.
Α. Υφιστάμενη Οικονομική Κατάσταση
- Μεταποίηση: Η ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής, από τις καλύτερες της χώρας, παραμένει χωρίς την απαιτούμενη αξιοποίηση: από 100 βιομηχανίες, σήμερα λειτουργούν λιγότερες από 20.
- Τουρισμός: Η διέλευση 1,5 εκ. αυτοκινήτων από τον κάθετο άξονα Νυμφαία – Μακάζα δεν μεταφράζεται σε έσοδα λόγω έλλειψης τουριστικών υποδομών.
- Αγροτικός τομέας – Κτηνοτροφία: Ο καπνός έχει καταρρεύσει, το βαμβάκι παραμένει σε πτώση, ενώ οι αγρότες δεν έχουν στραφεί σε σύγχρονες καλλιέργειες με προστιθέμενη αξία. Επιπλέον η κτηνοτροφία έχει συρρικνωθεί δραματικά λόγω των ζωονόσων που έπληξαν την περιοχή.
- Εμπόριο – Υπηρεσίες: Η εγγύτητα με Βουλγαρία και Τουρκία προκαλεί φυγή κεφαλαίων και καταναλωτών, ενώ το παρεμπόριο/λαθρεμπόριο αποδυναμώνει την τοπική αγορά.
- Ακαδημαϊκός τομέας: Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης αποτελεί πλεονέκτημα, αλλά δεν έχει αναπτυχθεί η απαιτούμενη σύνδεση με την παραγωγή, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.
Β. Στρατηγικοί Άξονες και Προτάσεις
1. Θεσμικό και Φορολογικό Περιβάλλον
- Ειδικό καθεστώς ανταγωνιστικότητας παραμεθορίου με φορολογικά και ασφαλιστικά κίνητρα, ώστε να αντισταθμιστεί ο άνισος ανταγωνισμός με Βουλγαρία – Τουρκία.
- Σταθερό φορολογικό και ρυθμιστικό πλαίσιο πενταετίας για επενδυτές και επιχειρήσεις.
- Μείωση φορολογίας επιχειρήσεων από 22% σε 20% και μείωση ασφαλιστικών εισφορών εργοδοτών.
- Φορολογικά κίνητρα για συγχωνεύσεις/συνεργασίες ΜμΕ σε clusters.
- Τεκμαρτό εισόδημα ελευθέρων επαγγελματιών. Η αποδοχή του τεκμαρτού εισοδήματος να καθιστά τη χρήση αυτή οριστική για τα εισοδήματα αυτά.
2. Υποδομές – Διασυνδεσιμότητα
- Επιδότηση μεταφορικού κόστους (μεταφορικό ισοδύναμο) και ενεργειακό ισοδύναμο για μεταποιητικές επιχειρήσεις.
- Σιδηροδρομική σύνδεση Αλεξανδρούπολης – ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής.
- Βελτίωση και επέκταση του κάθετου άξονα Νυμφαίας – Μακάζας με διέλευση φορτηγών/λεωφορείων.
- Άμεση κατασκευή φράγματος Ιάσμου (Κομψάτου) καθώς και λοιπών ταμιευτήρων ύδατος για στήριξη αγροτικής παραγωγής.
3. Ανάπτυξη ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής
- Αλλαγή καθεστώτος διαχείρισης της ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής με συμμετοχή Επιμελητηρίων.
- Δημιουργία εμβληματικής επένδυσης (π.χ. στον τομέα αμυντικής βιομηχανίας) για να λειτουργήσει ως καταλύτης.
- Στήριξη εγκατάστασης νέων επενδύσεων στη ΒΙ.ΠΕ. ώστε να αξιοποιηθούν οι υποδομές.
- Επιδότηση μισθολογικού κόστους νέων θέσεων εργασίας καθώς και μείωση του μη μισθολογικού κόστους κατά 20 μονάδες σε μεταποιητικές επιχειρήσεις που ιδρύονται ή κάνουν μετεγκατάσταση στη ΒΙ.ΠΕ Κομοτηνής.
4. Ψηφιακή Οικονομία – Διοικητικός Εκσυγχρονισμός
- Fast-track επιστροφές ΦΠΑ για εξαγωγικές και διασυνοριακές επιχειρήσεις (επιστροφή εντός 30 ημερών).
- 24/7 λειτουργία τελωνείων (Κήποι, Καστανιές) με ψηφιακή διασύνδεση συνόρων και «πράσινες λωρίδες» για πιστοποιημένους οικονομικούς φορείς.
- Μία ενιαία ηλεκτρονική πύλη αδειοδότησης με εφαρμογή της αρχής «σιωπηρής έγκρισης».
- Κατάργηση πολλαπλών υποβολών στοιχείων – εφαρμογή της αρχής «once-only».
- Συγκέντρωση όλων των περιφερειακών διοικητικών υπηρεσιών στην Κομοτηνή, ώστε να εξελιχθεί σε ισχυρό διοικητικό κέντρο. Η κίνηση αυτή θα ενισχύσει τον ρόλο της πρωτεύουσας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, θα συμβάλει στην ισόρροπη ανάπτυξη των νομών της Θράκης και θα διευκολύνει την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
- Πρόγραμμα «Ψηφιακή Μεθόριος» με broadband υψηλής ταχύτητας σε βιομηχανικές ζώνες και ψηφιοποίηση τελωνειακών/εμπορευματικών σταθμών.
- Χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για πάταξη λαθρεμπορίου (διασύνδεση ICISnet–myDATA–τελωνείων).
5. Τουρισμός – Πολιτισμός – Περιβάλλον
- Ανάπτυξη ξενοδοχειακών υποδομών.
- Αξιοποίηση παραλιακού μετώπου Ροδόπης με παραχώρηση εκτάσεων ΕΤΑΔ στους Δήμους.
- Αξιοποίηση κάμπινγκ Φαναρίου, Ξενία Κομοτηνής.
- Δημιουργία πολιτιστικού αφηγήματος στην πόλη (πολιτιστικός περίπατος, σύνδεση με τοπική αγορά).
- Δημιουργία υποδομών για την ανάπτυξη αγροτουρισμού, με στόχο τη σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, την προώθηση τοπικών προϊόντων και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
6. Αγροτική Παραγωγή – Μεταποίηση
- Στροφή σε επιχειρηματικά μοντέλα αγροτικής παραγωγής (θερμοκήπια με γεωθερμία, μηδενικό ενεργειακό κόστος).
- Σύνδεση αγροτικής παραγωγής με τη μεταποίηση – συμβολαιακή γεωργία και κτηνοτροφία.
- Ενίσχυση συνεργασίας ΔΠΘ με αγροτικές συνεταιριστικές και μεταποιητικές επιχειρήσεις.
- Για την ενίσχυση της κτηνοτροφίας προτείνονται νέες αποτελεσματικές πρακτικές αντιμετώπισης, περιορισμού και εξάλειψης των νόσων όπως, η επαρκέστερη στελέχωση κρίσιμων υπηρεσιών και η δημιουργία κρατικών χημείων σε απομακρυσμένες περιοχές για πιο ολοκληρωμένο έλεγχο εισαγόμενων ζώων/ζωοτροφών ή γάλακτος
7. Εργασία – Κοινωνική Συνοχή
- Πρόγραμμα εκπαίδευσης σε e-commerce, διεθνές εμπόριο, logistics και ψηφιακό marketing.
- Σύνδεση εκπαίδευσης με αγορά εργασίας με συμμετοχή Επιμελητηρίων.
8. Ρευστότητα – Χρηματοδότηση
- Δημιουργία Ταμείου Εγγυοδοσίας για ΜμΕ Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, με κρατική εγγύηση έως 80% για κεφάλαιο κίνησης και επενδύσεις.
- Βελτίωση πρόσβασης ΜμΕ στο τραπεζικό σύστημα με αλλαγή κριτηρίων δανειοδότησης και διαφοροποίηση του συστήματος «Τειρεσίας».
9. Δημογραφικό
- Ειδικά κίνητρα για νέες οικογένειες και νέους επιστήμονες που επιλέγουν να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στη Θράκη (φορολογικά οφέλη, στεγαστικά προγράμματα, επιδότηση νέων επιχειρήσεων).
- Δημιουργία προγραμμάτων κοινωνικής στήριξης και ένταξης που θα συμβάλλουν στην ενίσχυση της πολυπολιτισμικής ταυτότητας και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.
- Σύνδεση αναπτυξιακών κινήτρων με πολιτικές συγκράτησης πληθυσμού, ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω δημογραφική συρρίκνωση.
Γ. Συμπέρασμα
Η Ροδόπη και η Θράκη μπορούν να μετατραπούν σε πυλώνα ανάπτυξης, καινοτομίας και εξωστρέφειας για όλη τη Βόρεια Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Οι προτάσεις που κατατίθενται δεν είναι θεωρητικές, αλλά αποτελούν ένα συνεκτικό πακέτο μέτρων που απαντούν στις παθογένειες δεκαετιών και εκμεταλλεύονται τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής.
Η στήριξη της Θράκης είναι εθνική στρατηγική επιλογή και πρέπει να αποτυπωθεί με συγκεκριμένα κίνητρα, πολιτικές και έργα, ώστε να εξασφαλιστεί η παραμονή του πληθυσμού, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.