Η στέγη Πολιτισμού ΑΜΘ παρουσιάζει τρεις ομιλίες σε Ξάνθη, Κομοτηνή και Δράμα.
Για την τέχνη της ακρόασης στη μουσική | Αναστασία Σιώψη
Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026 | ώρα 20.00 στον Πολυχώρο Τέχνης & Σκέψης – Ξάνθη
Μια διάλεξη με έναν μουσικό επίλογο.
Τι είναι αυτό που κάνει ξεχωριστή και, γιατί όχι, αναγκαία, την επικοινωνία μας με τη μουσική; Η μουσική είναι φορέας νοημάτων με τα οποία μπορεί να επικοινωνεί στους εκτελεστές και τους ακροατές. Εκτός από τις πιθανές προθέσεις των δημιουργών που «προτείνουν» κάποιους τρόπους ακρόασης, η τέχνη της ακρόασης είναι μια ενεργή πράξη εμβάθυνσης, κατανόησης και συναισθηματικής ανταπόκρισης, που υπερβαίνει τις προθέσεις του δημιουργού.
Άλλωστε, η μουσική σε καμία περίπτωση δεν “υπάρχει” πλήρως στην παρτιτούρα αλλά ολοκληρώνεται μόνο όταν εκτελείται και ερμηνεύεται. Επιπλέον, μπορεί να επιβεβαιωθεί η ύπαρξή της μόνο αν υπάρχει ως μια ενεργή διαδικασία ακρόασης από ένα ακροατήριο. Δηλαδή, η λειτουργία του ακροατηρίου δεν είναι απλά αυτή της πρόσληψης, αλλά αυτή της συνεργασίας. Έτσι, η μουσική μπορεί να γίνει αντιληπτή και να βιωθεί όχι σαν ένα απλό ηχητικό παιχνίδι αλλά ως ζωντανή ανθρώπινη έκφραση με όλες τις διαστάσεις του βάθους της.
Τα ζητήματα αυτά θα αναπτυχθούν στην παρούσα ομιλία της κ. Αναστασίας Σιώψη, η οποία είναι και ιδρυτικό στέλεχος του Ελληνικού Μουσικολογικού Συλλόγου (έτος ίδρυσης 2011) και συντονίστρια της ομάδας του Συλλόγου για τη «Φιλοσοφία και Αισθητική της Μουσικής».
Στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου ανέλαβε τα καθήκοντα της Προέδρου από τον Σεπτέμβριο 2020 έως τον Αύγουστο 2028. Είναι Καθηγήτρια στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Σχολής Μουσικής και Οπτικοακουστικών Τεχνών του Ιονίου Πανεπιστημίου, με ειδικότητα «Αισθητική της Μουσικής» (από το 1996).
Επίσης, διδάσκει την «Ιστορία των Τεχνών στην Ευρώπη», «Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (από το 2004).
Το κύριο μέρος της έρευνάς της, για το οποίο έχει συγγράψει πέντε μονογραφίες, δεκάδες κεφάλαια, άρθρα, ανακοινώσεις σε πρακτικά συνεδρίων και έχει δώσει διαλέξεις, κατευθύνεται σε θέματα φιλοσοφίας και αισθητικής της μουσικής, σε είδη ολικών έργων τέχνης, όπως η όπερα και οι αναβιώσεις του αρχαίου δράματος, καθώς και στις σχέσεις της μουσικής με τις εικαστικές τέχνες και την αρχιτεκτονική.
Στον μουσικό επίλογο που ακολουθεί την ομιλία με τίτλο “Για την τέχνη της ακρόασης στη μουσική”, θα παιχτούν τα εξής έργα για δύο βιολιά:
Μια μεταγραφή για δύο βιολιά της Τοκκάτας και Φούγκας σε Ρε ελάσσονα, την οποία έγραψε ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ για εκκλησιαστικό όργανο πιθανότατα το 1704, το τρίτο μέρος (Alla Turca – Allegro) της μεταγραφής για δύο βιολιά της Σονάτας για πιάνο KV 331, την οποία έγραψε ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ το 1783, και το “Tango Eight” για δύο βιολιά του Αμερικανού συνθέτη Jeremy Cohen, γραμμένο το 2018.
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της ομιλίας, όταν ακούμε δύο βιολιά ακούμε τον διάλογο μεταξύ τους και συνεργαζόμαστε για την ολοκλήρωση της ερμηνείας της μουσικής, αφηνόμαστε στη μουσική και στα χαρακτηριστικά της, είμαστε πραγματικά παρόντες μέσα στην ακοή.
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ | Πρόγραμμα Ορφέας 2026
Είσοδος Ελεύθερη. Περισσότερα: https://www.stepo.gr/events/gia-tin-techni-tis-akroasis-sti-mousiki-2/
«Όταν η τέχνη κραυγάζει: Η κραυγή ως ήχος και εικόνα, με αφετηρία την «Κραυγή»
(Der Schrei der Natur, 1893) του Edvard Munch (1863-1944) » | Αναστασία Σιώψη
Μια διάλεξη με έναν μουσικό επίλογο.
Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026 | ώρα 20.00 στο Μέγαρο Μουσικής Κομοτηνής
&
Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026 | ώρα 20.00 στην Καλλίφυτο Δράμας – Κοινωφελές Ίδρυμα-Πνευματικό Κέντρο “ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΗΣ”
Η ΣΤΕΓΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΜΘ ΑΕ και το Κοινωφελές Ίδρυμα-Πνευματικό Κέντρο “ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ” στην Καλλίφυτο Δράμας εγκαινιάζουν τη συνεργασία τους στη συνδιοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων και δράσεων, συμπράττοντας με το ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, στην από κοινού παρουσίαση της ομιλίας και του μουσικού επιλόγου:
«Όταν η τέχνη κραυγάζει: Η κραυγή ως ήχος και εικόνα, με αφετηρία την «Κραυγή»
(Der Schrei der Natur, 1893) του Edvard Munch (1863-1944) »
Στο έργο με τίτλο Κραυγή (Der Schrei der Natur (1893), -ο αρχικός γερμανικός τίτλος που δόθηκε στον πίνακα από τον Edvard Munch-) μια μορφή, ενώ περπατάει κατά μήκος της παραλίας, πιάνει με τα χέρια το κεφάλι ξεσπώντας σε μια κραυγή αγωνίας χωρίς όμως ήχο. Το έργο αυτό είναι η απόλυτη ενσάρκωση του φόβου, της αγωνίας και της αποξένωσης. Θεωρείται από μερικούς πως συμβολίζει το ανθρώπινο είδος κάτω από τη συντριβή του υπαρξιακού τρόμου.
«Η Κραυγή, όπως θα αναλύσω στην παρούσα ομιλία σε σχέση με ηχητικές και εικαστικές εκφράσεις της, αποτελεί μία από τις πιο ηχηρές απεικονίσεις του εικοστού και εικοστού πρώτου αιώνα και όχι μόνο, αντηχώντας σε όλες τις πολιτισμικές εκφάνσεις, από τις πιο ‘υψηλές’ ως τις πιο κοινότυπες. Δηλώνει με αποφασιστικότητα και ισχύ ότι στο περιβάλλον μας δεν αντηχεί η ‘μουσική των σφαιρών’ αλλά μια αρχέγονη κραυγή που ξεκινάει από την χαραυγή του χρόνου. Και καταφέρνει να αποδώσει με έναν αξεπέραστο εκφραστικό τρόπο τη στιγμή που – για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του ίδιου του καλλιτέχνη – «μόνος, τρέμοντας με αγωνία, συνειδητοποιώ την απέραντη, ατέλειωτη κραυγή της φύσης».
Τα ζητήματα αυτά θα αναπτυχθούν στην παρούσα ομιλία της κ. Αναστασίας Σιώψη, η οποία είναι και ιδρυτικό στέλεχος του Ελληνικού Μουσικολογικού Συλλόγου (έτος ίδρυσης 2011) και συντονίστρια της ομάδας του Συλλόγου για τη «Φιλοσοφία και Αισθητική της Μουσικής».
Στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου ανέλαβε τα καθήκοντα της Προέδρου από τον Σεπτέμβριο 2020 έως τον Αύγουστο 2028. Είναι Καθηγήτρια στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Σχολής Μουσικής και Οπτικοακουστικών Τεχνών, του Ιονίου Πανεπιστημίου, με ειδικότητα «Αισθητική της Μουσικής» (από το 1996). Επίσης, διδάσκει την «Ιστορία των Τεχνών στην Ευρώπη», «Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (από το 2004).
Το κύριο μέρος της έρευνάς της, για το οποίο έχει συγγράψει πέντε μονογραφίες, δεκάδες κεφάλαια, άρθρα, ανακοινώσεις σε πρακτικά συνεδρίων και έχει δώσει διαλέξεις, κατευθύνεται σε θέματα φιλοσοφίας και αισθητικής της μουσικής, σε είδη ολικών έργων τέχνης, όπως η όπερα και οι αναβιώσεις του αρχαίου δράματος, και στις σχέσεις της μουσικής με τις εικαστικές τέχνες και την αρχιτεκτονική.
Στον μουσικό επίλογο που ακολουθεί την ομιλία με τίτλο:
«Όταν η τέχνη κραυγάζει: Η κραυγή ως ήχος και εικόνα, με αφετηρία την «Κραυγή»
(Der Schrei der Natur, 1893) του Edvard Munch (1863-1944) »,
θα παιχτούν τα εξής έργα: “Chaconne” του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ για σόλο Βιολί από την Γρηγορία Ευτυχία Παπαγεωργίου, καθώς και το “Tango Eight” για δύο βιολιά του Αμερικανού συνθέτη Jeremy Cohen, γραμμένο το 2018.
Περισσότερα για τη διάλεξη στην Κομοτηνή: https://www.stepo.gr/events/otan-i-techni-kravgazei-i-kravgi-os-ichos-kai-eikona-me-afetiria-tin-kravgi-der-schrei-der-natur-1893-tou-edvard-munch-1863-1944/
Περισσότερα για τη διάλεξη στην Στη Δράμα : https://www.stepo.gr/events/otan-i-techni-kravgazei-i-kravgi-os-ichos-kai-eikona-me-afetiria-tin-kravgi-der-schrei-der-natur-1893-tou-edvard-munch-1863-1944-207/
